سیاهسرفه (پرتوسیس): علل، علائم و راههای پیشگیری
فهرست موضوعات
سیاهسرفه یا پرتوسیس (Pertussis) یک بیماری بسیار مسری دستگاه تنفسی است که توسط باکتری بوردتلا پرتوسیس ایجاد میشود. این بیماری بهویژه برای نوزادان و کودکان خطرناک است و میتواند باعث عوارض شدید تنفسی شود. در این مقاله به علت سیاهسرفه، نشانهها و روشهای پیشگیری میپردازیم.
🔍 علت سیاهسرفه چیست؟
سیاهسرفه عمدتاً توسط باکتری بوردتلا پرتوسیس ایجاد میشود که از طریق قطرات تنفسی (عطسه، سرفه یا صحبت کردن فرد آلوده) منتقل میشود. این باکتری به پوشش مجاری تنفسی میچسبد و باعث التهاب شدید، ترشح مخاط و سرفههای پشتسرهم میشود.
عوامل افزایشدهنده خطر:
-
عدم واکسیناسیون (واکسن سهگانه DTaP یا Tdap)
-
تماس نزدیک با فرد مبتلا (خانواده، مدرسه یا مهدکودک)
-
ضعف سیستم ایمنی (نوزادان، سالمندان، افراد با بیماریهای مزمن)
🩺 علائم سیاهسرفه (۳ مرحله بیماری)
۱. مرحله سرماخوردگی (۱-۲ هفته)
-
آبریزش بینی
-
تب خفیف
-
عطسه و اشکریزی
۲. مرحله حملهای (۲-۶ هفته)
-
سرفههای شدید و پشتسرهم (پاروکسیسمال)
-
صدای “جیغ” هنگام دم پس از سرفه (در کودکان شایعتر است)
-
استفراغ پس از سرفه
-
خستگی و کبودی صورت به دلیل کمبود اکسیژن
۳. مرحله بهبودی (چند هفته تا چند ماه)
-
کاهش تدریجی سرفهها
-
ضعف عمومی و بیحالی
⚠️ عوارض خطرناک سیاهسرفه
-
ذاتالریه (شایعترین عارضه)
-
تشنج به دلیل کمبود اکسیژن
-
آپنه تنفسی (بهویژه در نوزادان)
-
شکستگی دندهها به دلیل سرفههای شدید!
💉 پیشگیری و درمان سیاهسرفه
۱. واکسیناسیون (مهمترین راه پیشگیری)
-
واکسن سهگانه (DTaP) برای کودکان (در ۲، ۴، ۶ ماهگی و یادآور ۱۸ ماهگی و ۴-۶ سالگی)
-
واکسن Tdap برای نوجوانان و بزرگسالان (هر ۱۰ سال یکبار)
۲. درمان دارویی
-
آنتیبیوتیکها (آزیترومایسین، اریترومایسین) برای کاهش سرایت بیماری
-
اکسیژن درمانی در موارد شدید
-
قطرههای ضد تب و مسکن
۳. اقدامات حمایتی
-
نوشیدن مایعات گرم
-
استفاده از بخور برای کاهش سرفه
-
جداسازی بیمار برای جلوگیری از انتشار بیماری
🎯 نتیجهگیری
سیاهسرفه یک بیماری واگیردار و خطرناک است که میتواند با واکسیناسیون بهموقع پیشگیری شود. در صورت مشاهده سرفههای شدید و طولانی، بهویژه در کودکان، حتماً به پزشک مراجعه کنید. با رعایت بهداشت و واکسیناسیون، از انتشار این بیماری جلوگیری نمایید
دکتر مهسا موسوی، فوق تخصص بیماری های ریه و آسم
دارای بورد فوق تخصصی، عضو انجمن متخصصان ریه اتحادیه اروپا و ایران
لازم به ذکر است که خدمات اسپیرومتری، برونکوسکوپی، تست خواب و توراسنتز مایع پلور(کشیدن آب ریه) توسط پزشک انجام میشود
جهت هماهنگی با مطب تماس بگیرید
آدرس مطب : مشهد- میدان ده دی-خیابان رازی غربی- بین راضی 8 و 10- ساختمان پزشکان آریا – مطب دکتر مهسا موسوی
شماره تماس : 38584681-051