رینیت آلرژیک چیست؟
فهرست موضوعات
رینیت آلرژیک نوعی واکنش آلرژیک است. این آلرژی و حساسیت بر اثر واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن به عاملی در محیط اتفاق میافتد. رینیت آلرژیک شایع است و به عوامل زیادی بستگی دارد. با ما همراه باشید.
رینیت آلرژیک چیست؟
بدن محرک محیطی معمولا بیخطر را تهدیدی مانند ویروس تلقی میکند. گاهی حساسیت به قدری شدید و خطرناک میشود که به آن آلرژی شدید میگویند.
آلرژی (رینیت آلرژیک) که در یک فصل خاص اتفاق میافتد بیشتر به عنوان تب یونجه شناخته میشود. تب یونجه زمانی اتفاق میافتد که سیستم ایمنی بدن به یک ماده حساسیتزا در فضای باز، مانند گرده، بیش از حد واکنش نشان دهد. آلرژن مادهایست که باعث واکنش آلرژیک میشود. شایعترین آلرژنها گردههای گیاهان گرده افشان (توسط باد) مانند درختان، چمن و علفهای هرز است.
گردههای گیاهانی که توسط حشرات گرده افشانی میشوند، بسیار سنگین است و نمیتوانند برای مدت طولانی در هوا باقی بمانند و احتمال اینکه واکنش آلرژیک ایجاد کنند کمتر میباشد.
تب یونجه، همانطور که از اسمش پیداست، در فصل برداشت یونجه به وجود میآید. از نظر تاریخی، این فعالیت در ماههای تابستان رخ میداد، تقریباً در همان زمان بسیاری از افراد علائم را تجربه میکردند.
آلرژیهای فصلی در زمستان کمتر مشاهده میشوند، اما امکان تجربه رینیت آلرژیک در تمام طول سال وجود دارد. گیاهان گوناگون در زمانهای مختلف سال گردههای خود را پخش میکنند. بسته به عوامل محرک آلرژی و محل زندگی شما، ممکن است در بیش از یک فصل دچار تب یونجه شوید. همچنین امکان دارد به مواد حساسیتزا در محیط داخلی خانه مانند کپک یا موی حیوان خانگی نیز واکنش نشان دهید.
رینیت آلرژیک اغلب علائم سرماخوردگی را تقلید میکند. از جمله:
- عطسه
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- خارش یا آبریزش چشم
- سرفه
- سردرد
- خستگی
اگر فقط در زمانهای خاصی از سال رینیت آلرژیک داشته باشید، «آلرژی فصلی» یا «تب یونجه» دارید. احتمالاً حساسیت شما به عوامل محرک در فضای باز مانند گرده است.
اگر علائم را در طول سال تجربه میکنید، احتمالاً به عوامل محرک داخلی حساسیت دارید. دشایعترین عوامل محرک داخلی رینیت آلرژیک در طول سال:
عوامل شایع تب یونجه از فصلی به فصل دیگر متفاوت است.
بهار
عامل رینیت آلرژیک بهار بیشتر درختان هستند. توس یکی از عوامل متداول در عرضهای شمالی است، جایی که بسیاری از افراد مبتلا به تب یونجه به گرده آن واکنش نشان میدهند. از دیگر درختان آلرژی زا در آمریکای شمالی میتوان به سرو، توسکا، اسب شاه بلوط، بید و صنوبر اشاره کرد.
تابستان
تب یونجه نام خود را از فصل برداشت یونجه گرفته است که به طور سنتی در ماههای تابستان انجام میشود. اما عامل اصلی رینیت آلرژیک تابستان علفها مانند تلخه، چمن تیموتی و همچنین علفهای هرز خاص هستند. طبق بنیاد آسم و آلرژی آمریکا، علفها شایعترین عامل محرک در مبتلایان به تب یونجه هستند.
پاییز
پاییز فصل رگ وید است. نام جنس رگ وید، Ambrosia است و بیش از ۴۰ گونه در سراسر جهان را شامل میشود. بیشتر آنها در مناطق معتدل آمریکای شمالی و جنوبی رشد میکنند. آنها گیاهان مهاجمی هستند که کنترلشان دشوار است. گرده آنها یک ماده حساسیتزای بسیار شایع است و علائم آلرژی ناشی از آن میتواند بسیار شدید باشد.
گیاهان دیگری که گرده خود را در پاییز رها میکنند شامل گزنه، برنجاسف، ترشک و بارهنگ است.
زمستان
تا زمستان، اکثر مواد حساسیتزای موجود در فضای باز خاموش هستند. در نتیجه، هوای سرد بسیاری از افراد مبتلا به تب یونجه را تسکین میدهد. اما این بدان معنی است که افراد وقت بیشتری را در خانه میگذرانند. اگر مستعد ابتلا به رینیت آلرژیک هستید، ممکن است به آلرژنهای داخلی مانند کپک، پوست حیوان خانگی، گرد و غبار یا سوسک نیز واکنش نشان دهید.
پاک کردن محیط از آلرژنهای داخلی اغلب راحتتر از آلرژنهای خارجیست. در اینجا چند نکته برای خلاص شدن از آلرژنهای داخلی آورده شده است:
- ملافههای خود را حداقل هفتهای یک بار در آب بسیار گرم بشویید.
- ملافه و بالشهای خود را با روکشهای ضد حساسیت بپوشانید.
- فرشها و مبلمان اضافی را بردارید.
- اسباببازیهای اضافی را از اتاق خواب کودکان بردارید.
- نشتی آب را برطرف کرده و آسیب لولههای آب را که میتواند موجب رشد کپک و آفات شود، تعمیر کنید.
- سطوح کپک زده و هر مکانی که امکلن رشد کپک وجو دارد را تمیز کنید، از جمله دستگاه بخور، کولرهای آبی و گازی و یخچال.
- برای کاهش رطوبت اضافی از رطوبتگیر استفاده کنید.
علل رینیت آلرژیک
۱. شوره حیوان خانگی
شوره از تکههای ریزی از پوست مرده تشکیل شده که از تن حیوانات میریزد. این ماده را میتوان در هوا یا روی سطوحی یافت که با حیوانات خانگی در تماساند.
به دلیل سبکی، اندازه میکروسکوپی و لبههای ناصاف، به راحتی به لباس، مبلمان و فرش میچسبد. در نتیجه، پخش آن در محیطی مانند خانه آسان است.
برخی از انواع شوره حیوانات خانگی بیشتر از انواع دیگر باعث واکنش آلرژیک میشوند. به عنوان مثال، طبق گزارش انجمن ریه آمریکا، حساسیت به گربه تقریباً دو برابر حساسیت به سگ است.
به علاوه، همه نژادهای سگ در افراد مختلف به یک میزان حساسیت ایجاد نمیکنند.
انجمن پرورش سگ امریکا (AKC) سگهایی را که پوسته ریزی ندارند، مانند پودل و اشناوزر، به عنوان گزینههای ایمن برای افراد مستعد حساسیت معرفی کرده است.
اگر به شوره حیوان حساسیت دارید اما حیوان خانگی میخواهید، با پزشک خود صحبت کنید. از آنها در مورد نژادهای ایمن بپرسید.
اگر از قبل حیوان خانگی دارید، اقدامات لازم برای کاهش شوره در محیط عبارتاند از:
- حمام کردن مرتب حیوان خانگی
- تمیز کردن کف زمین و زیر مبلمان به طور منظم
- شستن مرتب ملافهها
- دور نگه داشتن حیوان خانگی از اثاثیه منزل و اتاق خواب
- جارو کردن مرتب فرشها و قالی
۲. کپک
کپک گروهی از قارچها است که در مکانهای مرطوب، تقریباً در هر مکانی و در شرایط مناسب، میتواند رشد کند. مکانهای غالب عبارتاند از:
- زیرزمین، گاراژ و سوله
- دیوارهای حمام و کفپوشها
- تهویه هوا
- یخچال و فریزر
اگر خانه شما تهویه ضعیف و رطوبت بالایی دارد، احتمال رشد کپک بسیار بالاست.
اقدامات مناسب جهت کمک به جلوگیری از رشد کپک:
- تهویه مناطق مرطوب. به عنوان مثال، هنگام دوش گرفتن از فنهای خروجی حمام استفاده کنید.
- در مناطقی که رطوبت یا بوی آلودگی دارند رطوبتگیر نصب کنید. فیلترها و سیم پیچهای رطوبتگیر را مرتباً تمیز کنید.
- منابع رطوبت اضافی را از بین ببرید. به عنوان مثال، تعمیر نشتی لولهها یا بامپوش فرسوده
- تمیز نگه داشتن ناودانها و آبگذرهای اطراف خانه
اگر کپک در منطقهای از خانه بزرگتر از ۱۰ فوت مربع پخش شده است، برای تمیز کردن استخدام یک متخصص لازم است.
۳. هیره
هیرهها موجودات ریزی هستند که در گرد و غبار خانگی زندگی و از سلولهای پوست انسان و رطوبت موجود در هوا تغذیه میکنند. بدن، بزاق و مدفوع آنها نیز بخشی از گرد و غبار را تشکیل میدهد و میتواند واکنش آلرژیک ایجاد کند.
اقدامات مناسب جهت دور نگه داشتن هیرهها:
- پوشاندن تشک ها و بالش ها با روکش پلاستیکی زیپ دار
- شستن مرتب تشکها و فرشها با آب گرم
- استفاده از کفپوش کاشی یا چوب به جای فرش
- استفاده از پردههای کرکرهای ضخیم به جای پردههای نازک
- جارو کردن مرتب منزل. جارو برقی با فیلتر هوای ذرات (HEPA) با بازده بالا بهترین گزینه است و دستورالعملهای سازنده را برای تمیز کردن یا تعویض آن به طور منظم دنبال کنید.
۴. سوسک
برخی از حشرات، به ویژه سوسک، میتوانند واکنشهای آلرژیک ایجاد کنند.
اگر در خانه یا محل کار شما سوسک وجود دارد، مدفوع، بزاق و ذرات ریز بدن آنها از طریق استنشاق وارد بدن میشود، مانند هر محرک حساسیت دیگر.
سوسک بسیار سرسخت بوده و خلاص شدن از آن دشوار است. تقریباً در هر شرایطی رشد میکند، اما مناطق با رطوبت و مواد غذایی بالا را ترجیح میدهد.
اقدامات مناسب برای کمک به جلوگیری از آلودگی:
- غذای انسان یا حیوان خانگی مانده را دور بریزید.
- سطلهای زباله خود را بپوشانید، ظرفهای خود را تمیز کنید و بلافاصله خرده مواد غذایی را دور بریزید.
- مهر و موم درزهای دیوارها و کفها که محل ورود سوسک هستند
- از بین بردن منابع رطوبت اضافی
- استفاده از طعمهها و تلههای سوسک برای از بین بردن آنها
- استفاده مرتب از از اسپری نابود کننده
پیشگیری از رینیت آلرژیک
اگر به رینیت آلرژیک مبتلا هستید، اجتناب از عوامل تحریک کننده بخش مهمی در مدیریت علائم حساسیت است.
اگر عوامل محرک واکنشهای آلرژیک خود را نمیشناسید، با پزشک صحبت کنید. ایشان شما را برای آزمایش به یک متخصص حساسیت ارجاع خواهد داد. هنگامی که علت علائم خود را شناسایی کردید، میتوانید برای جلوگیری از آن اقداماتی انجام دهید.
با تمیز نگه داشتن خانه میتوانید بسیاری از عوامل حساسیت در محیط داخلی را محدود کنید. به عنوان مثال با جارو کشیدن کف و اثاثیه، تعویض و تمیز کردن ملافهها و روتختیها.
ترمیم نشتی و سایر منابع رطوبت اضافی نیز میتواند به کاهش بسیاری از عوامل حساسیت داخل منزل کمک کند.
دکتر مهسا موسوی، فوق تخصص بیماری های ریه و آسم
دارای بورد فوق تخصصی، عضو انجمن متخصصان ریه اتحادیه اروپا و ایران
لازم به ذکر است که خدمات اسپیرومتری، برونکوسکوپی، تست خواب و توراسنتز مایع پلور(کشیدن آب ریه) توسط پزشک انجام میشود
جهت هماهنگی با مطب تماس بگیرید
آدرس مطب : مشهد- میدان ده دی-خیابان رازی غربی- بین راضی 8 و 10- ساختمان پزشکان آریا – مطب دکتر مهسا موسوی
شماره تماس : 38584681-051