انواع بیماری ریه( قسمت اول)

بیماری تنفسی انواع مختلفی دارند شایع‌ترین بیماری‌های تنفسی عبارت‌اند از: آسم، سل، برونشیت، پنومونی، سرطان ریه و غیره. تنگی نفس، سرفه مزمن، سرفه خونی، خس خس سینه، درد و سنگینی در ناحیه قفسه سینه و تولید مخاط زیاد همگی نشانه وجود مشکلی در سیستم تنفسی شماست.

 

ریه قسمتی از دستگاه تنفسی است که هر روز بارها و بارها منقبض و منبسط می‌شود تا به بدن ما اکسیژن برساند. انواع بیماری ریه می‌توانند این سیستم را درگیر می‌کنند و در تنفس اختلال ایجاد کنند. از انواع این بیماری‌ها می‌توان به آسم، سل، برونشیت ریه، ذات‌الریه و غیره اشاره کرد. یکی از جدید‌ترین بیماری‌هایی ریوی هم عفونت کووید-۱۹ است که مشکلات زیادی برای سیستم تنفسی ایجاد می‌کند.

 

بیماری ریه چیست؟

ریه‌ها از اصلی‌ترین اعضای بدن هستند. ما به کمک دو ریه‌ای که در قفسه‌ی سینه‌ی خود داریم، نفس می‌کشیم و می‌توانیم زنده بمانیم. زمانی که ریه‌ها یا شش‌های ما عمل نکنند و اکسیژن کافی به بدن ما نرسانند، احتمال اینکه مشکلات جدی برای ما ایجاد شود وجود دارد. می‌توان گفت که یکی از اصلی‌ترین انواع بیماری‌هایی که باعث کاهش کیفیت زندگی می‌شوند و باعث مرگ و میر می‌گردند، بیماری‌های ریوی هستند.

بیماری‌های ریه با علائم مختلفی خود را نشان می‌دهند که با دیدن این علائم باید به دکتر مراجعه کنید. اگر نسبت به بیماری‌های ریوی بی‌توجه باشید، ممکن است که عوارض جدی‌تری برای شما ایجاد شوند و کم‌کم سایر اعضای بدن نیز تحت تاثیر قرار بگیرند. به خاطر داشته‌باشید که شما برای تمامی فعالیت‌های روزانه‌ی خود نیازمند اکسیژن و عملکرد ریه‌ها هستید. پس بهتر است که بیماری‌ها و علائم این اعضای مهم را بهتر بشناسید.

دسته بندی کلی بیماری های ریوی خطرناک و عادی چگونه است؟

بروز انواع بیماری‌ ریه علل مختلفی دارد. به‌طورکلی بیماری‌های ریه به ۳ دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

۱. بیماری های راه هوایی

لوله‌هایی که در مسیر تنفس قرار دارند، اکسیژن و سایر مواد گازی را به ریه منتقل یا از آن خارج می‌کنند. انسداد یا باریک‌شدن این لوله‌ها سبب ایجاد بیماری‌هایی مانند برونشکتازی یا آسم خواهد‌شد.

۲. بیماری های بافت ریه

هر گونه التهاب یا زخم بر روی بافت ریه سبب اختلال در انبساط و انقباض آن می‌شود و در نتیجه ریه‌ها نمی‌توانند اکسیژن را وارد و کربن‌دی‌اکسید را خارج کنند. در بیماری‌هایی مانند سارکوئیدوز، افراد قادر به تنفس عمیق نیستند.

۳. بیماری های گردش خون ریوی

هنگامی‌که رگ‌های خونی دچار زخم، لخته‌شدن یا التهاب شوند این بیماری رخ می‌دهد. در نتیجه، جذب اکسیژن توسط ریه‌ها و دفع کربن‌دی‌اکسید مختل خواهد‌شد. از نمونه‌های این نوع بیماری‌ می‌توان به فشارخون ریوی اشاره کرد که ممکن است تاثیراتی روی قلب داشته‌باشد.

۴. ذات الریه، پنومونی یا سینه پهلو

ذات الریه، پنومونی یا سینه‌پهلو به طور معمول در اثر عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد می‌شود و باعث تورم بافت در یک یا هر دو ریه می‌گردد. از نشانه‌های این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تنگی نفس
• ضربان قلب بالا
• تب و لرز

علت ایجاد پنومونی می‌تواند عواملی همچون ویروس یا باکتری، عوامل قارچی و پنومونی مرتبط با دستگاه ونتیلاتور باشد. درمان این بیماری به نوع، سطح عمومی سلامت فرد و شدت آن بستگی دارد. اما نوع خفیف پنومونی با استراحت، مصرف دارو و نوشیدن مایعات زیاد قابل‌درمان خواهد‌بود.

۵. فشارخون ریوی

هنگامی‌که فشارخون رگ‌های ریوی افزایش می‌یابد، دیواره‌های آنها ضخیم می‌شود و درنتیجه به طور کامل منبسط نمی‌شوند. نشانه‌های این بیماری شامل موارد زیر هستند:

• خستگی
• احساس ضعف
• درد قفسه سینه
• افزایش تپش قلب

از علل شایع فشار خون ریوی می‌توان این موارد را نام برد:

• بیماری‌های ریوی و هر بیماری که باعث کمبود اکسیژن در بدن می‌شود.
• انسداد و باریک‌شدن شریان‌های ریوی که نتیجه آن لخته‌شدن خون است.
• مشکلاتی که مرتبط با نایژه‌های کوچک‌تر رگ‌های ریوی است.

درمان این بیماری در حال حاضر امکان‌پذیر نیست، اما با کنترل عوامل ایجادکننده آن امکان کاهش علائم وجود دارد.

۶. بیماری مزمن انسداد ریوی یا COPD

بیماری انسداد مزمن ریوی یا COPD نوعی از انواع بیماری ریه است که نفس کشیدن را دشوار می‌کند. شایع‌ترین آن برونشیت مزمن و آمفیزم است. آمفیزم باعث ازبین‌رفتن کیسه‌های هوا در ریه می‎‌شود و در جریان هوا خلل ایجاد می‌کند. از جمله دلایل بروز COPD می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استعمال دخانیات
• قرارگرفتن در معرض آلودگی هوا
• عوامل ژنتیکی

این بیماری نیز مانند بیشتر بیماری‌های ریوی درمان قطعی ندارد و با روش‌هایی همچون درمان دارویی، توان‌بخشی ریوی و در برخی مواقع جراحی، قابل‌کنترل خواهد‌بود.

 

۷. بیماری های بینابینی ریه

بیماری‌های بینابینی ریه گروهی از ۱۰۰ بیماری مزمن است که با تأثیر بر انترستیس (قسمتی از ساختار ریه که تور مانند است) و ضخیم‌شدن آن، باعث زخم‌شدن و التهاب بافت‌های ریوی می‌شوند. از نشانه‌های بیماری‌های بینابینی ریه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سرفه‌های خشک
• خستگی
• کاهش وزن
• کاهش اشتها
• خونریزی در ریه‌ها

علل بروز این بیماری تا حدودی مشابه انواع بیماری ریه است. درمان این بیماری‌ها به روش‌های مختلفی از جمله داروها، اکسیژن‌رسانی و پیوند ریه صورت می‌گیرد.

۸. فیبروز سیستیک

یکی دیگر از انواع بیماری ریه بیماری فیبروز سیستیک است که نوعی اختلال ژنتیکی ناشی از ژن‌های غیرطبیعی بوده و از والدین به جنین منتقل می‌شود. از علائم این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عفونت‌های مکرر ریه
• خس‌خس کردن سینه
• سرفه
• تنگی نفس

درمان این بیماری مانند سایر بیماری‌های ریه در حال حاضر امکان‌پذیر نیست. اما کودکانی که مبتلا به فیبروز کیستیک هستند، روزانه نیم ساعت درمان فیزیکی را اجرا می‌کنند که توسط والدین آنها انجام می‌شود.

دکتر مهسا موسوی، فوق تخصص بیماری های ریه و آسم

دارای بورد فوق تخصصی، عضو انجمن متخصصان ریه اتحادیه اروپا و ایران

لازم به ذکر است که خدمات اسپیرومتری، برونکوسکوپی، تست خواب و توراسنتز مایع پلور(کشیدن آب ریه) توسط پزشک انجام میشود

جهت هماهنگی با مطب تماس بگیرید

آدرس مطب : مشهد- میدان ده دی-خیابان رازی غربی- بین راضی 8 و 10- ساختمان پزشکان آریا – مطب دکتر مهسا موسوی

شماره تماس : 38584681-051