چگونه تفاوت سرماخوردگی و آنفلوانزا را تشخیص دهیم؟

چگونه عفونت سرماخوردگی را درمان کنیم؟

از آنجا که سرماخوردگی یک عفونت ویروسی است، آنتی‌بیوتیک‌ها در درمان آن موثر نیستند.

با این حال، داروهای بدون نسخه مانند آنتی‌هیستامین‌ها، ضد احتقان‌ها، استامینوفن و NSAIDها، می‌توانند گرفتگی، درد و سایر علائم سرماخوردگی را تسکین دهند. برای جلوگیری از کم‌آبی بدن مایعات زیادی بنوشید.

برخی از افراد برای جلوگیری یا تسکین علائم سرماخوردگی از درمان‌های طبیعی مانند روی، ویتامین C یا اکیناسه استفاده می‌کنند. شواهد در مورد کارایی آن‌ها متفاوت است.

یک مطالعه ۲۰۱۵ در BMC Family Practice نشان داد که قرص‌های گلودر روی با دوز بالا (۸۰ میلی‌گرم) اگر در عرض ۲۴ ساعت از زمان بروز علائم مصرف شوند، می‌توانند طول سرماخوردگی را کوتاه کنند.

به نظر نمی‌رسد ویتامین C از سرماخوردگی جلوگیری کند، اما طبق یک بررسی کاکرین در سال ۲۰۱۳، در صورت مصرف مداوم، در کاهش علائم موثر خواهد بود. گیاه اکیناسه در پیشگیری از سرماخوردگی یا درمان آن کمک نکرده است. یک منبع معتبر در BMJ نشان داد که ویتامین D به محافظت در برابر سرماخوردگی و آنفولانزا کمک می‌کند.

سرماخوردگی معمولاً طی ۷ تا ۱۰ روز برطرف می‌شود.

در این موارد به پزشک متخصص عفونی مراجعه کنید:

•  عدم بهبود سرماخوردگی پس از یک هفته 
•  تب شدید
•  تب پایین نیاید

ممکن است به آلرژی یا عفونت باکتریایی مانند عفونت سینوزیت یا استرپتوکوک گلو مبتلا باشید که به آنتی‌بیوتیک نیاز دارد. همچنین سرفه آزاردهنده می‌تواند نشانه آسم یا برونشیت باشد.

چگونه می‌توان از سرماخوردگی پیشگیری کرد؟

یک جمله قدیمی وجود دارد که می‌گوید: «ما می‌توانیم انسان را به ماه بفرستیم، اما هنوز هم نمی‌توانیم سرماخوردگی را درمان کنیم.» اگرچه پزشکان هنوز واکسنی برای آن تولید نکرده‌اند، اما روش‌هایی برای جلوگیری از این بیماری خفیف اما آزاردهنده وجود دارد.

اجتناب

از آنجا که عفونت سرماخوردگی به راحتی گسترش می‌یابد، بهترین پیشگیری اجتناب از آن است. از هرکسی که مریض است دوری کنید. ظروف یا سایر وسایل شخصی مانند مسواک یا حوله را به اشتراک نگذارید. هنگامی که به سرماخوردگی مبتلا هستید، در خانه بمانید.

بهداشت خوب

بهداشت را رعایت کنید. دستان خود را مرتباً با آب داغ و صابون بشویید تا از شر میکروب‌هایی که ممکن است در طول روز به آن‌ها الوده شده باشید، خلاص شوید و یا از ضد عفونی کننده دست با الکل استفاده کنید.

از تماس دست‌های کثیف با بینی، چشم و دهان بپرهیزید. هنگام سرفه یا عطسه دهان و بینی خود را بپوشانید و دستان خود را پس از آن بشویید. 

آنفولانزای فصلی چیست؟

آنفلوانزا یکی دیگر از بیماری‌های دستگاه تنفس فوقانی است. برخلاف سرماخوردگی که ممکن است در هر زمان از سال ایجاد شود، به طور کلی عفونت آنفلوانزا فصلی است. فصل آنفولانزا معمولاً از پاییز تا بهار ادامه دارد و در ماه‌های زمستان به اوج خود می‌رسد.

طریقه ابتلا به عفونت آنفلوانزا مشابه سرماخوردگی است: در اثر تماس با قطرات منتشر شده توسط فرد آلوده. از یک روز قبل از بیمار شدن و ۵ تا ۷ روز پس از بروز علائم، احتمال سرایت وجود دارد

آنفلوانزای فصلی توسط ویروس‌های آنفلوانزا A ، B و C ایجاد می‌‌شود که A و B شایع‌ترین نوع آن است. سویه‌های فعال ویروس آنفلوانزا سال به سال متفاوت است. به همین دلیل هر ساله واکسن جدید تولید می‌شود.

برخلاف سرماخوردگی، آنفلوانزا می‌تواند به یک بیماری جدی‌تر مانند پنومونی تبدیل شود. این به ویژه در مورد افراد زیر صدق می‌کند:

•  کودکان
•  افراد مسن
•  خانم‌های باردار
•  افراد با بیماری های تضعیف کننده سیستم ایمنی مانند آسم، بیماری قلبی یا دیابت

چگونه عفونت آنفولانزا را درمان کنیم؟

در بیشتر موارد، مصرف مایعات و استراحت بهترین روش برای درمان آنفولانزا هستند. برای جلوگیری از کم آبی بدن مایعات زیادی بنوشید. داروهای ضد احتقان و مسکن بدون نسخه، مانند ایبوپروفن و استامینوفن، ممکن است در کنترل علائم و بهبود مفید باشد. 

با این حال، هرگز به کودکان آسپرین ندهید. زیرا می‌تواند خطر یک بیماری نادر اما جدی به نام سندرم ری (Reye) را افزایش دهد.

پزشک ممکن است برای درمان آنفولانزا داروهای ضد ویروسی، مثل اوسلتامیویر (تامیفلو)، زانامیویر (رلنزا) یا پرامیویر (راپیواب) را تجویز کند.

این داروها می‌توانند مدت زمان آنفولانزا را کوتاه کرده و از عوارضی مانند پنومونی جلوگیری کنند. با این حال، اگر در طی ۴۸ ساعت پس از شروع بیماری مصرف نشوند، شاید موثر نباشند.

زمان مراجعه به پزشک عفونی

اگر در معرض خطر عوارض ناشی از عفونت آنفلوانزا هستید، هنگام بروز علائم با پزشک خود تماس بگیرید. افرادی که در معرض عوارض جدی آنفلوانزا هستند عبارت‌اند از:

•  افراد بالای ۶۵ سال
•  خانم‌های باردار
•  خانم‌هایی که دو هفته از زایمانشان گذشته
•  کودکان زیر ۲ سال
•  کودکان زیر ۱۸ سال که آسپرین مصرف می‌کنند
•  افرادی که به دلیل HIV، درمان با استروئید یا شیمی درمانی سیستم ایمنی ضعیف دارند
•  افراد بسیار چاق
•  افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن ریه یا قلب
•  افراد مبتلا به اختلالات متابولیکی، مانند دیابت، کم‌خونی یا بیماری کلیوی
•  افرادی که در مراکز مراقبت طولانی مدت مانند خانه سالمندان زندگی می‌کنند

در صورت عدم بهبود علائم یا شدت یافتن آن‌ها سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید. در صورت مشاهده علائم پنومونی به پزشک خود مراجعه کنید، علائمی مانند:

•  مشکل تنفسی
•  گلودرد شدید
•  سرفه همراه با خلط سبز
•  تب بالا و مداوم
•  درد قفسه سینه

در صورت بروز علائم زیر بلافاصله با پزشک تماس بگیرید:

•  مشکل تنفسی
•  تحریک پذیری
•  خستگی مفرط
•  امتناع از خوردن و آشامیدن
•  مشکل بیدار شدن از خواب یا تعامل

سالم بمانید

بهترین روش پیشگیری از آنفولانزا دریافت واکسن آنفولانزا است. اکثر پزشکان توصیه می‌کنند واکسن آنفلوانزا را در ماه اکتبر یا در ابتدای فصل آنفولانزا بزنند.

با این حال، هنوز هم می‌توانید واکسن را در اواخر پاییز یا زمستان دریافت کنید. واکسن شما را در برابر آنفولانزا محافظت کرده و در صورت ابتلا از شدت آن می‌کاهد.

برای جلوگیری از آلودگی به ویروس آنفولانزا، دستان خود را با صابون و آب گرم بشویید یا از ضد عفونی کننده دست با الکل استفاده کنید. از دست زدن به بینی، چشم و دهان و تماس با افراد آلوده خودداری کنید.

اتخاذ عادات سالم برای جلوگیری از سرماخوردگی و آلودگی به میکروب‌های آنفلوانزا بسیار مهم است. همیشه خواب، مصرف میوه و سبزیجات و ورزش را در برنامه خود قرار دهید. استرس خود را در فصل سرماخوردگی و آنفلوانزا و حتی بعد از آن کنترل کنید.

دکتر مهسا موسوی، فوق تخصص بیماری های ریه و آسم

دارای بورد فوق تخصصی، عضو انجمن متخصصان ریه اتحادیه اروپا و ایران

لازم به ذکر است که خدمات اسپیرومتری، برونکوسکوپی، تست خواب و توراسنتز مایع پلور(کشیدن آب ریه) توسط پزشک انجام میشود

جهت هماهنگی با مطب تماس بگیرید

آدرس مطب : مشهد- میدان بیمارستان امام رضا- ساختمان پزشکان سیمرغ – طبقه سوم – مطب دکتر مهسا موسوی

شماره تماس : 38584681-051