سرطان سلول کوچک ریه چیست؟
فهرست موضوعات
سرطان SCLC، یک نوع نادر از سرطان ریه است که میتواند هر فردی را مبتلا کند، اما معمولا خطر ابتلا به این بیماری در افراد سیگاری بیشتر است. اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابل درمان است. درمان در سایر افراد میتواند به افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. تنها راه پیشگیری از سرطان ریه سلول کوچک، ترک سیگار است.
این سرطان زمانی شروع میشود که سلولهای سالم در ریههای دچار جهش یا تغییر شده و به سلولهای سرطانی تبدیل شوند. سپس این سلولها به طور کنترلنشده تقسیم و تکثیر پیدا میکنند و در ریهها به شکل توده یا تومور در کنار یکدیگر جمع میشوند.
این تومورها ممکن است سلولهای سرطانی را آزاد کنند که خون یا لنف شما آنها را برداشته و در سراسر بدن حمل میکند. این سرطان معمولا به نواحی مختلفی مثل غدد لنفاوی، استخوانها، مغز، کبد و غدد فوق کلیوی گسترش پیدا میکند. به طور کلی دو نوع سرطان SCLC وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره کردهایم:
۱- کارسینوم سلول کوچک (Small cell carcinoma): این نوع، شایعترین نوع این سرطان است.
۲- کارسینوم سلول کوچک ترکیبی (Combined small cell carcinoma): این نوع تقریبا ۲ تا ۵ درصد از تمام کارسینومهای سلول کوچک را تشکیل میدهد و ترکیبی از سلولهای سرطان ریه سلول غیرکوچک و سلولهای سرطان ریه سلول کوچک است.
علائم سرطان سلول کوچک ریه در زنان
اگرچه علائم اولیه سرطان SCLC در زنان و مردان مشابه است، اما برخی تحقیقات نشان میدهند که زنان ممکن است خستگی شدید و تنگی نفس را زودتر از سایر علائم تجربه کنند. در ادامه به مهمترین علائم این سرطان در زنان اشاره شده است:
- سرفه مداوم و بهبودنیافته
- تنگی نفس یا احساس خفگی
- درد قفسه سینه
- خلط خونی
- خستگی و ضعف مفرط
- کاهش وزن بیدلیل
- از دست دادن اشتها
- گرفتگی صدا (دیسفونی)
- تورم رگهای صورت و گردن
علائم سرطان سلول کوچک ریه در مردان
در مردان، این بیماری ارتباط بسیار زیادی با سابقه طولانی استعمال دخانیات دارد و شیوع آن در مردان سیگاری به طور قابل توجهی بالاتر است. علائم اولیه مشابه زنان است، اما به دلیل شیوع بالاتر بیماری، توجه به آنها اهمیت ویژهای دارد. برخی از این علائم عبارتاند از:
- سرفه
- تنگی نفس
- درد استخوان
- خلط خونی
- خستگی مفرط
- کاهش وزن بیدلیل
- نشانههای عصبی مثل سردرد، سرگیجه، تشنج یا تغییرات رفتاری
- سندرم ورید اجوف فوقانی با علائمی مثل تورم صورت، گردن و بازوها
علت سرطان سلول کوچک ریه
اگرچه هر فردی ممکن است به سرطان ریه مبتلا شود، اما افرادی که سیگار میکشند یا در معرض دود تنباکو قرار دارند، بیشتر در معرض ابتلا به این سرطان قرار دارند. در جدول زیر به مهمترین دلایل بروز این سرطان اشاره شده است:
| مهمترین علل و عوامل خطر | دسته |
|---|---|
| عامل اصلی | استعمال دخانیات (بیش از ۸۵٪ موارد) |
| عوامل محیطی | گاز رادون، آزبست، آلودگی هوا، مواد شیمیایی مثل آرسنیک، نیکل، قطران |
| عوامل فردی و ژنتیکی | سابقه خانوادگی سرطان ریه، سابقه پرتودرمانی قفسه سینه |
| عوامل ویروسی | ابتلا به ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) |
آیا سرطان سلول کوچک ریه با سرطان سلول های سنگفرشی ریه متفاوت است؟
بله، سرطان سلول سنگفرشی به طور کامل با سرطان ریه سلول کوچک متفاوت است. سرطان سلول کوچک ریه تهاجمیترین و سریعترین نوع سرطان ریه است که با سیگار کشیدن ارتباط مستقیمی دارد. این بیماری خیلی زود متاستاز میدهد؛ برخلاف سرطان سلول سنگفرشی ریه که رشد کندتری دارد، در نایژههای مرکزی ایجاد میشود و مستعد ایجاد حفره در تومور است.
تشخیص سرطان سلول کوچک ریه
نخستین گام برای بررسی هر نوع سرطان ریه، اشعه ایکس از قفسه سینه است. اگر تصاویر، نقاط مشکوکی را در ریه نشان دهند، پزشک ممکن است یک یا چند مورد از آزمایشهای تشخیصی زیر را درخواست کند:
- اسکنهای تصویربرداری: سی تی اسکن ریه روش اصلی تشخیص سرطان ریه است. پزشک به کمک عکس سرطان ریه سلول کوچک میتواند میزان گسترش سرطان را شناسایی و از درمان مناسبی استفاده کند.
- بیوپسی ریه (نمونهبرداری): در این روش نمونههای بافتی را از ریهها برمیدارد و پزشک آن را نظر وجود سلولهای سرطانی بررسی میکند.
- برونکوسکوپی: پزشک با استفاده از این روش، داخل مجاری هوایی ریه را برای یافتن تومورها بررسی میکند.
درمان سرطان ریه سلول کوچک
درمان این بیماری به عوامل متعددی از جمله سن، سلامت عمومی و مرحله سرطان بستگی دارد. گزینههای درمانی عبارتاند از:
جراحی
تقریبا از هر ۲۰ بیمار مبتلا به سرطان ریه سلول کوچک، ۱ نفر توموری دارد که فراتر از ریه منتشر نشده است. در این شرایط، جراح ممکن است بخشی از ریه یا کل ریه را خارج کند. افرادی که نمیتوانند جراحی شوند، ممکن است پرتودرمانی یا شیمیدرمانی دریافت کنند.
پرتودرمانی (رادیوتراپی)
در پرتو درمانی، از یک دستگاه برای ارسال پرتوهای قدرتمند ایکس به طور مستقیم به تومور استفاده میشود. این روش علاوه بر کشتن سلولهای سرطانی، میتواند علائم را تسکین دهد. پزشک معمولا از پرتودرمانی برای درمان سرطان SCLC در مرحله اولیه استفاده میکند.
شیمیدرمانی
اگر بیمار جراحی کرده است، پزشک ممکن است داروهای شیمیدرمانی را همراه با سایر درمانها برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده تجویز کند. افراد مبتلا به سرطان مرحله گسترده، اغلب شیمیدرمانی دریافت میکنند. شیمیدرمانی نمیتواند این سرطان را درمان کند، اما میتواند تومورهای سرطانی را کوچک کند، علائم را کاهش دهد و به افزایش طول عمر بیماران کمک کند.
در صورت انسداد راه هوایی توسط تومور، درمان سرفه در بیماران SCLC به کمک شیمیدرمانی یا رادیوتراپی انجام میشود.
ایمونوتراپی (درمان ایمنی)
این درمان، سیستم ایمنی بدن را برای مبارزه و نابودی سلولهای سرطانی به کار میگیرد. مهارکنندههای نقاط بازرسی ایمنی (Immune checkpoint inhibitors) نوعی ایمونوتراپی هستند که برای درمان سرطان SCLC گسترده به کار میروند. پزشک ممکن است این درمان را همراه با شیمیدرمانی برای کوچک کردن تومورهای سرطانی و تسکین علائم استفاده کند.
دکتر مهسا موسوی، فوق تخصص بیماری های ریه و آسم
دارای بورد فوق تخصصی، عضو انجمن متخصصان ریه اتحادیه اروپا و ایران
لازم به ذکر است که خدمات اسپیرومتری، برونکوسکوپی، تست خواب و توراسنتز مایع پلور(کشیدن آب ریه) توسط پزشک انجام میشود
جهت هماهنگی با مطب تماس بگیرید
آدرس مطب : مشهد- میدان ده دی-خیابان رازی غربی- بین راضی 8 و 10- ساختمان پزشکان آریا – مطب دکتر مهسا موسوی
شماره تماس : 38584681-051