علائم عفونت ریه شدید چیست؟
علائم عفونت ریه باتوجه به نوع عامل ایجادکننده (باکتریایی، ویروسی یا قارچی) و میزان درگیری ریه و سایر اعضای بدن میتواند متفاوت باشد. شدت و الگوی علائم به سن بیمار، وجود بیماریهای زمینهای مانند آسم، بیماری قلبی یا نقص ایمنی و حتی وضعیت تغذیه و واکسیناسیون هم وابسته است.
بهعنوان مثال نشانههای عفونت ریه شدید در کودکان و سالمندان میتواند با بزرگسالان میانسال متفاوت باشد. با این حال، در بیشتر موارد علائم هشدار عفونت ریه شدید شامل موارد زیر میشود:
- تب، تعریق و لرز شدید
- سرفههای شدید و مزمن که برای بیش از چند هفته ادامه دارد
- علائم تنگی نفس که بهبود نمییابد
- درد شدید قفسه سینه هنگام تنفس عمیق یا سرفه
- خلط عفونی زرد، سبز یا خونی (در عفونتهای باکتریایی ریه)
- خستگی و ضعف شدید
| علائم عفونت ریه شدید | علائم خطرناک و اورژانسی عفونت ریه |
|---|---|
| تب بالا و مداوم | تنگی نفس شدید و ناگهانی |
| سرفه شدید با خلط چرکی | سیانوز (لبها یا ناخنهای آبی) |
| درد قفسه سینه شدید | گیجی یا کاهش هوشیاری |
| تنگی نفس در فعالیت | سرفه خونی |
| خستگی شدید | تنفس سریع و سطحی |
| لرز شدید | فشار خون پایین |
۱. تب بالا و مداوم همراه با لرز
تب بالا و مداوم همراه با لرز در عفونت ریوی معمولا نشاندهنده درگیری التهابی گسترده در بافت ریه و آزادشدن شدید سیتوکینها و مواد التهابی در گردش خون است. در صورت همراهی تب و لرز با تنگی نفس، تاکیکاردی، افت فشار خون یا اختلال هوشیاری، نیاز به ارزیابی فوری بیمار در اورژانس و شروع سریع درمان است.
۲. سرفه های مکرر همراه با خلط سبز یا خونی
یکی از علائم عفونت شدید ریه که در بیشتر بیماران دیده میشود، سرفههای مکرر همراه با مقدار زیادی خلط پشت حلق است. سرفه یک واکنش عادی در بیماریهای ریوی است و به بدن برای خارج کردن مخاط ناشی از التهاب داخل مجاری هوایی کمک میکند. با این حال یکی از مهمترین نشانههای عفونت ریه شدید، سرفههای مکرر و شدیدی است که برای بیش از سه هفته طول میکشد و بهبود نمییابد.
باتوجه به نوع و شدت عفونت، مخاط خارج شده رنگهای متفاوتی دارد. مخاط غلیظی که در برونشیت و ذاتالریه از ریهها خارج میشود، میتواند سفید، سبز، زرد یا خاکستری باشد. گاهی هم در مخاط خارج شده از ریهها، خون وجود دارد. سرفههای شدید گاهی برای مدت زمانی طولانی، حتی بعد از بهبود کامل عفونت ریه هم ادامه مییابد.
۳. تنفس سریع و دشوار در هنگام استراحت
یکی از نشانههای عفونت ریه شدید، تنفس دشوار در زمان استراحت کردن یا خوابیدن است. بیشتر بیمارانی که عفونت ریه آنها شدید است، حتی در زمان خواب یا استراحت کردن هم برای تنفس عادی مشکل دارند و معمولا تنفس آنها سریعتر از حالت معمول است. این شرایط میتواند به تنگی نفس مزمن تبدیل شود و حتما باید در سریعترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کرد.
۴. درد شدید قفسه سینه هنگام نفس کشیدن یا سرفه کردن
یکی دیگر از علائم عفونت شدید ریه، دردهای تیرکشنده و ناراحتکننده در قفسه سینه است. درد قفسه سینه ناشی از عفونت ریه معمولا به صورت تیز یا خنجری توصیف میشود. این دردها معمولا با تنفس یا در زمان سرفه کردن، تشدید میشوند.
۵. تنگی نفس شدید حتی در حالت نشسته
در مواردی که عفونت ریه شدید است و ظرفیت ریهها کاهش مییابد، تنگی نفس بیشتر حس میشود. تنگی نفس و تنفس دشوار، حتی در حالت استراحت و حالت نشسته، یکی از جدیترین علائم عفونت ریوی شدید است. معمولا در این شرایط بیماران حتی در حالت نشسته هم برای نفس کشیدن مشکل دارند. خسخس سینه هنگام نفس کشیدن، از علائم رایجی است که ناشی از تنگ شدن مجاری هوایی یا التهاب این مجاری است و میتواند باعث تنگی نفس شود.
علائم اورژانسی و هشداردهنده عفونت ریه شدید
گاهی اوقات عفونت تمام بافت ریه را درگیر میکند و شدت التهاب و عفونت به حدی میرسد که علائم جدیتری را ایجاد خواهد کرد. در این شرایط باید علائم عفونت ریه شدید را جدی گرفت و در صورت مشاهده آنها، سریعا به پزشک مراجعه کرد. به این علائم، نشانههای اورژانسی بیماری گفته میشود و میتوانند سلامت و جان بیماران را به خطر بیندازند. جدیترین علائم هشداردهنده عفونت شدید ریه عبارت است از:
- کبودی لب، ناخن یا نوک انگشتان
- کاهش سطح هوشیاری بیماران
- افزایش غیرعادی ضربان قلب
- تب شدید و هذیانگویی بیماران
- بدتر شدن علائم با وجود درمان
- سرفههای شدیدی که بیش از یک ماه طول میکشند و با خلطهای خونی همراه هستند
کبودی لب ها، ناخن ها یا نوک انگشتان
در مواردی که عفونت ریه گسترش یافته و تمام بافت ریه را درگیر کرده است، بیشتر بیماران با کاهش ظرفیت تنفسی و کمبود اکسیژن مواجه میشوند. کمبود اکسیژن میتواند باعث بروز علائمی مانند کبودی لبها، پوست صورت، ناخنها یا نوک انگشتان بیماران شود. آبیرنگ شدن لبها یا ناخنها به دلیل کمبود اکسیژن از علائم هشداردهنده عفونت ریه است و به پیگیری سریع پزشکی نیاز دارد. در برخی از شرایط، بیماران باید برای بهبود سطح اکسیژن به دستگاههای کمک تنفسی وصل شوند.
کاهش سطح هوشیاری و گیجی در بیماران
با شدیدتر شدن عفونت ریه، دستهای از بیماران ممکن است کاهش سطح هوشیاری، گیجی ناگهانی یا مشکل در تمرکز را تجربه کنند که نگرانکننده است. این موارد هم از علائم عفونت ریه شدید هستند و باید آنها را جدی گرفت. عفونت ریه میتواند میزان اکسیژنی که به مغز میرسد را کاهش دهد و باعث بروز علائمی مانند کاهش سطح هوشیاری یا گیجی در بیماران شود.
ضربان قلب بالا و غیرطبیعی
یکی دیگر از علائم عفونت ریه شدید که میتواند نگرانکننده باشد، افزایش غیرطبیعی ضربان قلب است. ضربان قلب غیرمعمول و سریع در حالت استراحت ممکن است نشان دهد که بدن شما برای مبارزه با عفونت بیشازحد کار میکند. نبض سریع و غیرطبیعی همراه با علائم دیگری مانند تب یا تنگی نفس، مراجعه به اورژانس را برای ارزیابی دقیق ضروری میکند.
دکتر مهسا موسوی، فوق تخصص بیماری های ریه و آسم
دارای بورد فوق تخصصی، عضو انجمن متخصصان ریه اتحادیه اروپا و ایران
لازم به ذکر است که خدمات اسپیرومتری، برونکوسکوپی، تست خواب و توراسنتز مایع پلور(کشیدن آب ریه) توسط پزشک انجام میشود
جهت هماهنگی با مطب تماس بگیرید
آدرس مطب : مشهد- میدان ده دی-خیابان رازی غربی- بین راضی 8 و 10- ساختمان پزشکان آریا – مطب دکتر مهسا موسوی
شماره تماس : 38584681-051